CUID IV
FORÁLACHA GINEARÁLTA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA
AIRTEAGAL IV-437
Conarthaí roimhe seo a aisghairm
1. An Conradh seo ag bunú Bunreachta don Eoraip, aisghairfidh sé an
Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, an Conradh ar an Aontas
Eorpach agus, faoi na coinníollacha atá leagtha síos
sa Phrótacal maidir leis na hionstraimí agus na conarthaí a
rinne an Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus an Conradh
ar an Aontas Eorpach a fhorlíonadh nó a leasú, na hionstraimí agus
na conarthaí a rinne iad a fhorlíonadh nó a leasú,
faoi réir mhíreanna 2 agus 3 den Airteagal seo.
2. Déantar na Conarthaí maidir le hAontachas:
(a) Ríocht na Danmhairge, na hÉireann agus Ríocht Aontaithe
na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann;
(b) na Poblachta Heilléanaí;
(c) Ríocht na Spáinne agus Phoblacht na Portaingéile;
(d) Phoblacht na hOstaire, Phoblacht na Fionlainne agus Ríocht na
Sualainne, agus
(e) Phoblacht na Seice, Phoblacht na hEastóine, Phoblacht na Cipire,
Phoblacht na Laitvia, Phoblacht na Liotuáine, Phoblacht na hUngáire,
Phoblacht Mhálta, Phoblacht na Polainne, Phoblacht na Slóivéine
agus Phoblacht na Slóvaice,
a aisghairm.
Ar a shon sin:
–
forálacha na gConarthaí dá dtagraítear i bpointí (a)
go (d) agus atá leagtha amach nó a dtagraítear dóibh
sa Phrótacal maidir le Conarthaí agus Ionstraimí Aontachais
Ríocht na Danmhairge, na hÉireann agus Ríocht Aontaithe
na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, na Poblachta Heilléanaí,
Ríocht na Spáinne agus Phoblacht na Portaingéile, agus
Phoblacht na hOstaire, Phoblacht na Fionlainne agus Ríocht na Sualainne,
fanfaidh siad i bhfeidhm agus déanfar a n-éifeachtaí dlíthiúla
a chaomhnú i gcomhréir leis an bPrótacal sin;
–
forálacha an Chonartha dá dtagraítear i bpointe (e)
agus atá leagtha amach nó a dtagraítear dóibh
sa Phrótacal maidir le Conradh agus Ionstraim Aontachais Phoblacht
na Seice, Phoblacht na hEastóine, Phoblacht na Cipire, Phoblacht na
Laitvia, Phoblacht na Liotuáine, Phoblacht na hUngáire, Phoblacht
Mhálta, Phoblacht na Polainne, Phoblacht na Slóivéine
agus Phoblacht na Slóvaice, fanfaidh siad i bhfeidhm agus déanfar
a n-éifeachtaí dlíthiúla a chaomhnú i
gcomhréir leis an bPrótacal sin.
AIRTEAGAL IV-438
Comharbas agus leanúnachas dlíthiúil
1. Tiocfaidh an tAontas Eorpach arna bhunú leis an gConradh seo i
gcomharbas ar an Aontas Eorpach, arna bhunú leis an gConradh ar an
Aontas Eorpach, agus ar an gComhphobal Eorpach.
2. Faoi réir Airteagal IV-439, déanfaidh na hinstitiúidí,
na comhlachtaí, na hoifigí agus na gníomhaireachtaí atá ann
ar dháta an Conradh seo a theacht i bhfeidhm, ina gcomhdhéanamh
ar an dáta sin, a gcumhachtaí a fheidhmiú de réir
bhrí an Chonartha seo go dtí go nglacfar forálacha nua
dá bhun nó go dtí deireadh a dtéarma oifige.
3. Gníomhartha na n-institiúidí, na gcomhlachtaí,
na n-oifigí agus na ngníomhaireachtaí arna nglacadh
ar bhonn na gconarthaí agus na n-ionstraimí atá aisghairthe
le hAirteagal IV-437, fanfaidh siad i bhfeidhm. Déanfar a n-éifeachtaí dlíthiúla
a chaomhnú go dtí go ndéanfar iad a aisghairm, a neamhniú nó a
leasú de bhun an Chonartha seo. Is mar an gcéanna a bheidh
maidir le comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích idir Bhallstáit
ar bhonn na gconarthaí agus na n-ionstraimí atá aisghairthe
le hAirteagal IV-437.
Na heilimintí eile de acquis an Chomhphobail agus an Aontais atá ann
tráth an Conradh seo a theacht i bhfeidhm, go háirithe na comhaontuithe
idirinstitiúideacha, na cinntí agus na comhaontuithe arna gcomhaontú ag
Ionadaithe Rialtais na mBallstát, ag teacht le chéile dóibh
i dtionól na Comhairle, na comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích
ag na Ballstáit maidir le hoibriú an Aontais nó an Chomhphobail
nó atá nasctha le gníomhaíocht an Aontais agus
an Chomhphobail, na dearbhuithe, lena n-áirítear na dearbhuithe
arna ndéanamh i gcomhthéacs comhdhálacha idir-rialtasacha,
mar aon leis na rúin nó na seasaimh eile arna nglacadh ag an
gComhairle Eorpach nó ag an gComhairle agus na cinn a bhaineann leis
an Aontas nó leis an gComhphobal arna nglacadh de thoil a chéile
ag na Ballstáit, déanfar iad a chaomhnú go dtí go
scriosfar nó go leasófar iad.
4. Cásdlí Chúirt Bhreithiúnais na gComhphobal
Eorpach agus na Cúirte Céadchéime a bhaineann leis na
conarthaí agus na hionstraimí atá aisghairthe le hAirteagal
IV-437, agus leis na hionstraimí agus na coinbhinsiúin arna
nglacadh ar mhaithe lena gcur i bhfeidhm, a léiriú agus a chur
i bhfeidhm, leanfaidh sé mutatis mutandis mar fhoinse do léiriú dhlí an
Aontais agus go háirithe léiriú fhorálacha inchomparáide
an Bhunreachta.
5. Déanfar an leanúnachas maidir le nósanna imeachta
riaracháin agus dlí arna dtosú roimh dháta an
Chonartha seo a theacht i bhfeidhm a áirithiú agus an Bunreacht á chomhlíonadh.
Glacfaidh na hinstitiúidí, na comhlachtaí, na hoifigí agus
na gníomhaireachtaí is freagrach as na nósanna imeachta
sin gach beart is iomchuí chuige sin.
AIRTEAGAL IV-439
Forálacha idirthréimhseacha a bhaineann le hinstitiúidí áirithe
Is sa Phrótacal maidir leis na forálacha idirthréimhseacha
a bhaineann le hinstitiúidí agus comhlachtaí an Aontais
a leagfar síos na forálacha idirthréimhseacha a bhaineann
le comhdhéanamh Pharlaimint na hEorpa, le sainiú an tromlaigh
cháilithe sa Chomhairle Eorpach agus sa Chomhairle, lena n-áirítear
na cásanna sin nuair nach nglacann gach comhalta den Chomhairle Eorpach
nó den Chomhairle páirt sa vótáil, agus le comhdhéanamh
an Choimisiúin, lena n-áirítear Aire Gnóthaí Eachtracha
an Aontais.
AIRTEAGAL IV-440
Raon feidhme críochach
1. Beidh feidhm ag an gConradh seo maidir le Ríocht na Beilge, le
Poblacht na Seice, le Ríocht na Danmhairge, le Poblacht Chónaidhme
na Gearmáine, le Poblacht na hEastóine, leis an bPoblacht Heilléanach,
le Ríocht na Spáinne, le Poblacht na Fraince, le hÉirinn,
le Poblacht na hIodáile, le Poblacht na Cipire, le Poblacht na Laitvia,
le Poblacht na Liotuáine, le hArd-Diúcacht Lucsamburg, le Poblacht
na hUngáire, le Poblacht Mhálta, le Ríocht na hÍsiltíre,
le Poblacht na hOstaire, le Poblacht na Polainne, le Poblacht na Portaingéile,
le Poblacht na Slóivéine, le Poblacht na Slóvaice, le
Poblacht na Fionlainne, le Ríocht na Sualainne agus le Ríocht
Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann.
2. Beidh feidhm ag an gConradh seo maidir le Guadalúip, le Guáin
na Fraince, le Martinique, le La Réunion, leis na hAsóir, le
Maidéara agus leis na hOileáin Chanáracha, i gcomhréir
le hAirteagal III-424.
3. Beidh feidhm ag na socruithe speisialta i dtaobh comhlachais atá leagtha
amach i dTeideal IV de Chuid III den Chonradh seo maidir leis na tíortha
agus na críocha thar lear atá sa liosta in Iarscríbhinn
II.
Ní bheidh feidhm ag an gConradh seo maidir le tíortha agus
críocha thar lear a bhfuil caidreamh speisialta acu le Ríocht
Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus
nach bhfuil sa liosta sin.
4. Beidh feidhm ag an gConradh seo maidir leis na críocha Eorpacha
a bhfuil Ballstát freagrach as a gcaidreamh eachtrach.
5. Beidh feidhm ag an gConradh seo maidir le hOileáin Åland
mar aon leis na maoluithe a bhí ann an chéad uair sa Chonradh
dá dtagraítear in Airteagal IV-437(2)(d) agus atá ionchorpraithe
i Roinn 5 de Theideal V den Phrótacal maidir le Conarthaí agus
Ionstraimí Aontachais Ríocht na Danmhairge, na hÉireann
agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann,
na Poblachta Heilléanaí, Ríocht na Spáinne agus
Phoblacht na Portaingéile, agus Phoblacht na hOstaire, Phoblacht na
Fionlainne agus Ríocht na Sualainne.
6. De mhaolú ar mhíreanna 1 go 5:
(a) ní bheidh feidhm ag an gConradh seo maidir le hOileáin
Fharó;
(b) ní bheidh feidhm ag an gConradh seo maidir le Akrotiri agus Dhekelia,
ar Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Ríocht Aontaithe
na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann sa Chipir iad,
ach amháin a mhéad is gá chun a áirithiú go
gcuirfear chun feidhme na socruithe dá bhforáiltear an chéad
uair sa Phrótacal maidir le Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
sa Chipir atá i gceangal leis an Ionstraim Aontachais, atá ina
cuid dhílis den Chonradh dá dtagraítear in Airteagal
IV-437(2)(e), agus atá ionchorpraithe i dTeideal III de Chuid II den
Phrótacal maidir le Conarthaí agus Ionstraimí Aontachais
Phoblacht na Seice, Phoblacht na hEastóine, Phoblacht na Cipire, Phoblacht
na Laitvia, Phoblacht na Liotuáine, Phoblacht na hUngáire,
Phoblacht Mhálta, Phoblacht na Polainne, Phoblacht na Slóivéine
agus Phoblacht na Slóvaice;
(c) ní bheidh feidhm ag an gConradh seo maidir le hOileáin
Mhuir nIocht agus le hOileán Mhanann ach amháin a mhéad
is gá chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme na socruithe
atá leagtha amach an chéad uair sa Chonradh dá dtagraítear
in Airteagal IV-437(2)(a) den Bhunreacht agus atá ionchorpraithe i
Roinn 3 de Theideal II den Phrótacal maidir le Conarthaí agus
Ionstraimí Aontachais Ríocht na Danmhairge, na hÉireann
agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann,
na Poblachta Heilléanaí, Ríocht na Spáinne agus
Phoblacht na Portaingéile, agus Phoblacht na hOstaire, Phoblacht na
Fionlainne agus Ríocht na Sualainne.
7. Féadfaidh an Chomhairle Eorpach, ar thionscnamh ón mBallstát
i dtrácht, cinneadh Eorpach a ghlacadh lena leasófar an stádas
i leith an Aontais atá ag tír nó críoch de chuid
na Danmhairge, na Fraince nó na hÍsiltíre dá dtagraítear
i míreanna 2 agus 3. Gníomhóidh an Chomhairle Eorpach
d’aon toil tar éis dul i gcomhairle leis an gCoimisiún.
AIRTEAGAL IV-441
Aontais réigiúnacha
Ní chuirfidh an Conradh seo bac ar aontais réigiúnacha
idir an Bheilg agus Lucsamburg, nó idir an Bheilg, Lucsamburg agus
an Ísiltír, a bheith ann nó a
chomhlánú, sa mhéid nach bhfuil cuspóirí na
n-aontas réigiúnach sin á ngnóthú tríd
an gConradh seo a chur i bhfeidhm.
AIRTEAGAL IV-442
Prótacail
Is cuid dhílis den Chonradh seo na Prótacail agus na hIarscríbhinní atá i
gceangal leis.
AIRTEAGAL IV-443
An gnáthnós imeachta um athbhreithniú
1. Féadfaidh Rialtas aon Bhallstáit, Parlaimint na hEorpa nó an
Coimisiún tograí a thíolacadh don Chomhairle chun an
Conradh seo a leasú. Cuirfidh an Chomhairle
na tograí sin chuig an gComhairle Eorpach agus cuirfear in iúl
iad do na Parlaimintí náisiúnta.
2. Má dhéanann an Chomhairle Eorpach, tar éis dul i
gcomhairle le Parlaimint na hEorpa agus leis an gCoimisiún, cinneadh
a ghlacadh trí thromlach simplí i
bhfabhar scrúdú a dhéanamh ar na leasuithe arna mbeartú,
déanfaidh Uachtarán na Comhairle
Eorpaí Coinbhinsiún a chomóradh arb iad a bheidh air
ionadaithe do na Parlaimintí náisiúnta,
do Cheannairí Stáit nó Rialtais na mBallstát,
do Pharlaimint na hEorpa agus don Choimisiúin. Rachfar i gcomhairle
freisin leis an mBanc Ceannais Eorpach i gcás athruithe institiúideacha
sa réimse
airgeadaíochta. Scrúdóidh an
Coinbhinsiún na tograí do leasuithe agus glacfaidh sé de
chomhthoil moladh chuig comhdháil d'ionadaithe rialtais na mBallstát
dá bhforáiltear i
mír 3. Féadfaidh an Chomhairle Eorpach cinneadh trí thromlach
simplí,
tar éis toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa,
gan Coinbhinsiún a chomóradh más rud é nach
bhfuil call leis de bharr raon na leasuithe arna mbeartú. Sa chás
déanach, saineoidh an Chomhairle
Eorpach na téarmaí tagartha do
chomhdháil d'ionadaithe rialtais na mBallstát.
3. Comórfaidh Uachtarán na Comhairle comhdháil d'ionadaithe
rialtais na mBallstát chun na leasuithe a bheidh le déanamh
ar an gConradh seo a chinneadh de thoil a chéile.
Tiocfaidh na leasuithe i bhfeidhm tar éis a ndaingnithe ag na Ballstáit
go léir i gcomhréir lena rialacha bunreachtúla faoi
seach.
4. Más rud é, dhá bhliain tar éis an conradh
ag leasú an Chonartha seo a shíniú, go mbeidh sé daingnithe
ag ceithre chúigiú de na Ballstáit agus go
mbeidh deacrachtaí ag Ballstát amháin nó níos
mó dul
ar aghaidh leis an daingniú, déanfar an cheist
a tharchur chuig an gComhairle Eorpach.
AIRTEAGAL IV-444
An nós imeachta um athbhreithniú simplithe
1. Nuair a fhoráiltear i gCuid III go ngníomhóidh an
Chomhairle d'aon toil i réimse nó i gcás faoi leith,
féadfaidh an Chomhairle Eorpach cinneadh Eorpach a ghlacadh
lena n-údarófar don Chomhairle gníomhú trí thromlach
cáilithe sa
réimse sin nó sa chás sin. Ní bheidh feidhm ag
an mír seo maidir le cinntí a bhfuil
impleachtaí míleata acu nó i réimse na cosanta.
2. Nuair a fhoráiltear i gCuid III go nglacfaidh an Chomhairle dlíthe
Eorpacha nó dlíthe réime Eorpacha i gcomhréir
le nós imeachta reachtach speisialta,
féadfaidh an Chomhairle Eorpach cinneadh Eorpach a ghlacadh lena n-údarófar
na dlíthe
Eorpacha nó dlíthe réime Eorpacha sin a ghlacadh i gcomhréir
leis an ngnáthnós imeachta reachtach.
3. Déanfar gach tionscnamh arna ghlacadh ag an gComhairle Eorpach
ar bhonn mhír 1 nó mhír 2 a chur in iúl do na
Parlaimintí náisiúnta. Ar
Pharlaimint náisiúnta a freasúra a chur in iúl
laistigh de shé mhí ón bhfógra sin, ní ghlacfar
an cinneadh Eorpach dá dtagraítear i mír 1 nó mír
2. Cheal freasúra, féadfaidh an Chomhairle Eorpach an cinneadh
a ghlacadh. Chun na cinntí Eorpacha dá dtagraítear i
míreanna
1 agus 2 a ghlacadh, gníomhóidh an Chomhairle Eorpach d'aon
toil tar éis toiliú a fháil ó Pharlaimint
na hEorpa a ghníomhóidh trí thromlach de na comhaltaí a
chomhdhéanann í.
AIRTEAGAL IV-445
An nós imeachta um athbhreithniú simplithe a bhaineann le beartais
inmheánacha agus gníomhaíocht inmheánach an Aontais
1. Féadfaidh rialtas aon Bhallstáit, Parlaimint na hEorpa nó an
Coimisiún tograí a chur faoi bhráid na Comhairle Eorpaí chun
na forálacha i dTeideal
III de Chuid III maidir le beartais inmheánacha agus gníomhaíocht
inmheánach an Aontais
a athbhreithniú go hiomlán nó go páirteach.
2. Féadfaidh an Chomhairle Eorpach cinneadh Eorpach a ghlacadh lena
leasófar na forálacha i dTeideal III de Chuid III go hiomlán
nó go páirteach.
Gníomhóidh an Chomhairle Eorpach d'aon toil tar éis
dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa agus leis an gCoimisiún,
agus leis an mBanc Ceannais Eorpach i gcás athruithe institiúideacha
sa réimse
airgeadaíochta.
Ní thiocfaidh an cinneadh Eorpach sin i bhfeidhm go dtí go
mbeidh sé formheasta ag na Ballstáit i gcomhréir lena
rialacha bunreachtúla faoi seach.
3. Ní fhéadfaidh an cinneadh Eorpach dá dtagraítear
i mír 2 na hinniúlachtaí atá tugtha don Aontas
leis an gConradh seo a mhéadú.
AIRTEAGAL IV-446
Ré
Tá an Conradh seo tugtha i gcrích go ceann tréimhse
gan teorainn.
AIRTEAGAL IV-447
Daingniú agus teacht i bhfeidhm
1. Déanfaidh na hArdpháirtithe Conarthacha daingniú ar
an gConradh seo i gcomhréir lena rialacha bunreachtúla faoi
seach. Taiscfear na hionstraimí daingniúcháin
le Rialtas Phoblacht na hIodáile.
2. Tiocfaidh an Conradh seo i bhfeidhm ar an 1 Samhain 2006, ar an gcoinníoll
go mbeidh gach ionstraim dhaingniúcháin taiscthe, nó,
ina éagmais
sin, ar an gcéad lá den dara mí i ndiaidh thaisceadh
na hionstraime daingniúcháin ag an Stát sínitheach
is déanaí a dhéanfaidh an taisceadh sin.
AIRTEAGAL IV-448
Téacsanna barántúla agus aistriúcháin
1. Tarraingíodh an Conradh seo suas i scríbhinn bhunaidh amháin
sa Bhéarla, sa Danmhairgis, san Eastóinis, san Fhionlainnis,
sa Fhraincis, sa Ghaeilge, sa Ghearmáinis,
sa Ghréigis, san Iodáilis, sa Laitvis, sa Liotuáinis,
sa Mháltais, san Ollainnis, sa Pholainnis,
sa Phortaingéilis, sa tSeicis, sa tSlóivéinis, sa tSlóvaicis,
sa Spáinnis, sa tSualainnis
agus san Ungáiris agus comhúdarás ag na téacsanna
i ngach ceann de na teangacha sin; taiscfear é i
gcartlann Rialtas Phoblacht na hIodáile agus cuirfidh an Rialtas sin
cóip dheimhnithe chuig Rialtas gach ceann
eile de na Stáit shínitheacha.
2. Féadfar an Conradh seo a aistriú chuig aon teanga eile arna
cinneadh ag na Ballstáit as measc na dteangacha sin a bhfuil stádas
oifigiúil acu ar a gcríoch
nó ar chuid de, i gcomhréir le hord bunreachtúil na
mBallstát
sin. Cuirfidh na Ballstáit
i dtrácht cóip dheimhnithe de na haistriúcháin
sin ar fáil agus taiscfear iad i gcartlann na Comhairle.